Gevolgen algemene uitkering

Effecten Septembercirculaire 2025

De publicatie van de Septembercirculaire 2025 door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is aanleiding om de Algemene uitkering te actualiseren. Per saldo zijn de financiële gevolgen van de Septembercirculaire voor 2025 positief.

Afrekening BCF plafond 2025

Het Btw-compensatiefonds (BCF) is opgericht om btw weg te nemen als factor in de afweging van decentrale overheden tussen uitbesteden en inbesteden (uitvoering door de eigen organisatie). Voor marktpartijen is er zo een eerlijke kans om bij gemeenten en provincies 'binnen te komen'. Decentrale overheden kunnen betaalde btw terugvragen bij het compensatiefonds. Dit compensatiefonds wordt gevoed door een verlaging van het gemeentefonds. Afgesproken is dat wanneer er meer of minder aanspraak wordt gemaakt op dit compensatiefonds, eventuele middelen aanvullend worden onttrokken dan wel terugvloeien naar het gemeentefonds. In de Meicirculaire van het volgende jaar volgt de definitieve afrekening. De te verwachten onderschrijding bedraagt € 428 miljoen, wat voor Diemen neerkomt op een voordeel van € 650.000.

Hoeveelheidsverschillen

Het gemeentefonds wordt berekend op basis van diverse maatstaven. Aan de hand van de laatste specificatie van het Ministerie van BZK zijn de maatstaven geactualiseerd.

Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024

Op 30 januari 2025 heeft de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd haar tussentijds advies gepresenteerd, genaamd ‘Groeipijn’. De commissie concludeerde in haar tussentijdse advies dat het Rijk en gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de tekorten van € 628 miljoen in 2023 en € 828 miljoen in 2024. Geadviseerd werd dat deze tekorten 50/50 verdeeld worden tussen het Rijk en de gemeenten. Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet conform het advies besloten tot compensatie van 50% van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp volgens de afspraken in de Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige lokale teams, met ook aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein.

Implementatie Participatiewet in balans

Het doel van de Participatiewet in balans is om de wet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van mensen die afhankelijk zijn van bijstand. De kern van het wetsvoorstel is een verschuiving naar meer vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging in de uitvoering.

Het kabinet wil met de Participatiewet in balans zorgen voor meer rechtszekerheid voor mensen in de bijstand en professionals meer ruimte geven voor maatwerk. De wet moet minder streng en bureaucratisch worden, zodat deze beter uitvoerbaar is. Tegelijkertijd blijft het doel om mensen naar vermogen te laten deelnemen aan de samenleving, met een toereikend en zeker bestaansminimum als basis.

Er wordt € 55,5 miljoen beschikbaar gesteld in de periode 2025-2030 ten behoeve van de implementatie van deze wet. Voor Diemen is dit € 40.000.

Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen

Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025. Voor Diemen is dit een bedrag van € 110.000.

Rijksbijdrage beschut werk

In de periode 2025-2027 wordt in totaal ruim € 110 miljoen beschikbaar gesteld om de werking van loonkostensubsidie (LKS) bij beschut werk te verbeteren. Uit onderzoek blijkt dat de loonwaarde systematiek die hier nu voor wordt gebruikt, veelal leidt tot een overschatting van de loonwaarde en daarmee tot een te lage vaststelling van de LKS.

Gemeenten ontvangen in de Septembercirculaire 2025 extra middelen voor beschut werk om de forfaitaire loonkostensubsidie (LKS) te verhogen¹. Deze verhoging is bedoeld om de financiering van beschutte werkplekken beter te laten aansluiten op de werkelijke kosten, met name vanwege de cao loonontwikkeling binnen sociale ontwikkelbedrijven. De verhoging van de LKS is onderdeel van een voorgenomen wetswijziging die nog in voorbereiding is. Totdat deze wetswijziging formeel is doorgevoerd, worden de extra middelen tijdelijk toegevoegd aan de Rijksbijdrage Beschut Werk via de Integratie-uitkering Participatie. Gemeenten ontvangen deze middelen met terugwerkende kracht over heel 2025, zodat ze de hogere loonkosten kunnen dekken en continuïteit van beschut werk kunnen waarborgen. Voor Diemen is dit een bedrag van € 40.000.

Spreidingswet

Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor gemeenten is er een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente.Totaal ontvangt Diemen € 35.000.

Gemeenten ontvangen deze extra middelen om opvanglocaties voor asielzoekers voor te bereiden en in te richten. Ze moeten de lokale uitvoering organiseren in samenwerking met partners zoals het COA, en zorgen voor goede communicatie richting inwoners om draagvlak te creëren. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor het monitoren en rapporteren van de voortgang aan het Rijk.

Per saldo leveren de effecten van de Septembercirculaire 2025 € 1.740.000 op